Jednostki samorządowe w swych budżetach przewidują spore środki na wdrożenia systemów obiegu dokumentów elektronicznych. Pozycje te są wyspecyfikowane jako informatyzacja urzędu lub też w sposób bardziej szczegółowy jako wdrożenie konkretnego systemu obiegu dokumentów elektronicznych .
Zastosowanie tych systemów w założeniach ma przynieść poprawę wielu parametrów pracy urzędu. Są to kategorie czysto ekonomiczne : zmniejszenie ilości godzin pracy danego urzędnika, średni czas załatwiania danej decyzji czy chociażby ograniczenie wydatków na materiały biurowe. Można tu również wskazać innego rodzaju kategorie nieekonomiczne, które trudno wyrazić finansowo: skrócenie czasu oczekiwania na decyzję, liczba załatwionych spraw, zmniejszenie ilości decyzji nieuzasadnionych i wzrost zadowolenia interesantów.
Poprzez poprawne wdrożenie system ten porządkuje procesy przepływu dokumentów – zarówno wysyłania jak i odbierania. Użytkownik systemu po zalogowaniu się ma do dyspozycji spersonalizowaną stronę na której widzi dokumenty jakie do niego trafiły. Dostępna jest ich historia, rejestr zmian wraz z ich autorami, czas pozostały do zakończenia sprawy. Istotą tej klasy systemów jest nadawanie określonych uprawnień użytkownikom, które pozwalają wykonywać tylko te operacje jakie zostały wcześniej zdefiniowane i przypisane do danej grupy użytkowników. Pracownik sekretariatu może wówczas nadać sprawie jedynie określony numer i przesłać do właściwej osoby, kierownik zaś może jedynie zaakceptować i wysłać na zewnątrz .
Opisana kolejność działań wynika z pewnej sekwencji technologicznej, składających się na fazy procesu informacyjnego: generowanie, gromadzenie, przechowywanie, transmisja, transformacja, udostępnianie, interpretacja i wykorzystanie informacji. Na każdą fazę procesu mogą mieć wpływ pewne klasy cech informacji. Informacje te są o cechach pożądanych bądź nie, jednakże ich kolekcje pozwalają na wyodrębnienie klas cech pożądanych i określenie ich kosztochłonności. W związku z tym jednostki samorządowe w swych wyborach, podobnie jak jednostki gospodarcze, powinny zwracać uwagę na poziom kosztów działań , szczególnie gdy zarządzane są w oparciu o metody wspomagające sterowanie procesami.
Z wdrożeniem systemu obiegów dokumentów bardzo często odbywa się również proces wdrażania systemów zarządzania jakością. Są to systemy oparte o rozwiązania klasy ISO lub też inne oparte na metodach dążenia do doskonałości. Często system ten narzucany jest z góry.
Ważnym aspektem związanym z wdrażaniem dokumentów elektronicznych jest stworzenie odpowiednich rozwiązań technicznych i prawnych umożliwiających ich archiwizację. 12 czerwca 2007 r. zaczyna obowiązywać rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 listopada 2006 r. w sprawie sporządzenia
i doręczenia w formie dokumentów elektronicznych. Przepisy rozporządzenia nakładają na urzędy gminne nowe obowiązki przy elektronicznym sporządzaniu
i przetwarzaniu dokumentów.
Od 18 maja 2007 r. dokumenty elektroniczne świadczące o działalności wykonywanej przez urzędy administracji publicznej, powstające w nich lub napływające do nich, jeżeli odzwierciedlają przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw, powinny być archiwizowane w systemie teleinformatycznym. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 października 2006 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z dokumentami elektronicznymi, dokumenty elektroniczne świadczące o wykonywaniu działalności urzędów administracji publicznej, powstające w nich lub napływające do nich, jeżeli odzwierciedlają przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw, podlegają ewidencjonowaniu w systemie teleinformatycznym .
Wszystkie urzędy mają obowiązek prowadzenia wykazu rodzajów takich dokumentów ewidencjonowanych, które powinny być podzielone na: materiały archiwalne oraz inne dokumenty nie stanowiące materiałów archiwalnych, które mogą podlegać brakowaniu po upływie okresu ich przechowywania.
Stosownie do treści § 4 ust 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z dokumentami elektronicznymi, wraz z dokumentami ewidencjonowanymi, przechowuje się ich metadane lub wskazanie na te metadane, jeżeli zapewnia ono stałe przyporządkowanie metadanych aktualnych w dniu wytworzenia dokumentu.
Według § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 października 2006 r. w sprawie niezbędnych elementów struktury dokumentów elektronicznych , metadanymi jest zestaw logicznie powiązanych z dokumentem elektronicznym usystematyzowanych informacji opisujących ten dokument, ułatwiających jego wyszukiwanie, kontrolę, zrozumienie i długotrwałe przechowanie oraz zarządzanie. Dokumenty elektroniczne zapisuje się w strukturze umożliwiającej automatyczne wyodrębnienie treści dokumentu oraz poszczególnych metadanych, a przygotowane do przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej sporządza się w formacie XML.
Zgodnie z art. 39 KPA , doręczenie np. pism i dokumentów może następować za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona wystąpiła do organu administracji publicznej o doręczenie albo wyraziła zgodę na doręczenie jej pisma za pomocą tych środków. Sporządzone przez organy administracji publicznej pisma
w formie dokumentów elektronicznych powinny zostać opatrzone danymi pozwalającymi na ustalenie ważności certyfikatów kwalifikowanych w momencie złożenia bezpiecznego podpisu elektronicznego oraz czasu dokonania jego weryfikacji .
Wzorzec formularza elektronicznego powinien być sporządzony zgodnie z przepisami art. 39 KPA. Nie może się różnić znacznie od wersji papierowej. Obowiązkowym formatem jest tu XML, niezbędne jest opatrzenie bezpiecznym podpisem elektronicznym osoby upoważnionej na mocy odrębnych przepisów do podpisywania aktu normatywnego i znakowanie czasem (datą). Oczywiście będzie istniała możliwość wprowadzenia danych służących do wnoszenia podań z wykorzystaniem cech informatycznych. Określone są one dokładnie i szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z 11 października 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w formie elektronicznej .
W celu udostępniania odbiorcom wzorców formularzy elektronicznych MSWiA prowadzić będzie tzw. centralne repetytorium (zbiór) pism w formie dokumentów elektronicznych. Organy władzy publicznej będą miały obowiązek przekazywać wszystkie formularze elektroniczne do takiego zbioru danych .
Rozporządzenie w sprawie sporządzenia i doręczenia w formie dokumentów elektronicznych umożliwi archiwizowanie dokumentów elektronicznych, które coraz częściej posiadają znaczenie dowodowe lub historyczne. W celu ich zachowania i należytego przechowywania, wszystkie e-dokumenty świadczące o wykonywaniu działalności podmiotów (w tym m.in. organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych), powstające w nich lub napływające do nich, jeżeli odzwierciedlają przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw, będą podlegać ewidencjonowaniu w systemie teleinformatycznym . System będzie stanowił dla dokumentów elektronicznych ewidencjonowanych funkcję archiwum zakładowego lub składnicy akt .
E-dokumenty będą przechowywane w systemie teleinformatycznym przez 10 lat (w systemach tradycyjnych 25 lat). Potem będą przekazywane w wieczyste przechowanie do archiwów. W związku z tym każdy podmiot, który realizuje załatwianie spraw za pomocą e-dokumentów, będzie musiał opracować i wprowadzić odpowiednie procedury długotrwałego ich przechowywania, które zgodnie z rozporządzeniem „mają uwzględniać bieżący stan wiedzy i technologii, a także migracji dokumentów na nowe nośniki danych w przypadku zaistnienia takiej potrzeby”.
Rozporządzenie umożliwia więc zastępowanie w przyszłości części dokumentacji papierowej, dokumentacją elektroniczną, co ma „odciążyć” przepełnione archiwa wielu urzędów. Problem jednak w tym, że w przeciwieństwie do niewielkich kosztów przechowywania teczek z aktami, przechowywanie dokumentacji elektronicznej będzie wymagało stałych wydatków na utrzymanie i ciągłe unowocześnianie systemu teleinformatycznego.
Należy również zaznaczyć, że przepisy rozporządzenia nie wymuszają zastępowania dokumentami elektronicznymi dokumentów tradycyjnych przez każdy podmiot wytwarzający dokumentację, stwarzają jedynie podstawy do tego, aby takie zastąpienie było możliwe.

Nowelizacja wprowadza także szerszy krąg adresatów pism doręczanych środkami komunikacji elektronicznej. Zgodnie z nowymi przepisami dokument w formie elektronicznej może być skierowany nie tylko do strony, ale również innych uczestników postępowania.

Podania składane do urzędów drogą elektroniczną nie będą już musiały być opatrywane bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Bezpieczny podpis będzie natomiast musiał być obowiązkowym elementem wydawanych przez urzędy wezwań, decyzji, postanowień oraz zawiadomień o sposobie załatwienia skargi i wniosku.

Źródło: Gazeta Prawna

Ustawy

• Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
  

  Rozporządzenia

  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 września 2005 r. w sprawie warunków organizacyjno-technicznych doręczania dokumentów elektronicznych podmiotom publicznym
• Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
• Ustawa o podpisie elektronicznym

Szczególnie pierwsze dokumenty programowe koncentrowały się bardziej na pewnym uchwyceniu sensu zachodzących równocześnie zmian społecznych i wyciągnięciu wniosków na przyszłość. W żadnym wypadku nie możemy mówić o jakiejkolwiek skuteczności oddziaływania programów SI (społeczeństwo informacyjne) na będące ich przedmiotem społeczeństwo. Z tego też względu dokumenty programowe coraz bardziej odnoszą  się nie tyle na budowy struktur społeczeństwa informacyjnego, co do budowy informacyjnego państwa, które dla tego pierwszego może jedynie wyznaczać pewne instytucjonalne ramy działania.  Koncentrują się na obszarach których stan i kierunki rozwoju są determinowane w istotnej mierze przez działania państwa w jego wszystkich wymiarach.

Jednym z takich obszarów jest z pewnością administracja publiczna. Współczesne wizje tworzenia społeczeństwa informacyjnego nie dopuszczają możliwości jego powstania bez skutecznie działającego sektora publicznego, którego rosnąca efektywność i przejrzystość jest możliwa przede wszystkim dzięki powszechnemu zastosowaniu technologii informatycznych.   Kompleksowa informatyzacja w jednostkach administracji publicznej jest w dokumentach programowych a także w publicystyce nazywana e-administracją lub z ang. e-government.

Komisja Europejska definiuje pojęcie eGovernment jako “wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) w administracji publicznej, w ścisłym połączeniu z niezbędną zmianą organizacyjną i nowymi umiejętnościami służb publicznych w tym celu, aby poprawić jakość świadczonych przez administrację usług oraz uczynić bardziej efektywnym proces demokratycznej legitymizacji sprawowania polityki”.

Jest to zatem ujęcie zdecydowanie szersze niż amerykańskie pojmowanie eGovernmentu jako kwestii dostępności usług on-line świadczonych przez administrację. Można powiedzieć, że eGovernment w ujęciu europejskim oznacza głęboką przebudowę procesów biznesowych administracji, zrealizowaną na fundamencie ICT, zmierzającą do tego, żeby sektor publiczny był:
1.    Otwarty i przejrzysty - zarządzanie państwem musi być zrozumiałe i przewidywalne, otwarte na współpracę z obywatelami i kontrolę z ich strony;
2.    Przyjazny obywatelowi - służący dobru wszystkich obywateli. Usługi tego sektora muszą być zatem zorientowane na obywateli, organizacje i przedsiębiorstwa, a nie na potrzeby biurokracji. Nikt nie może być z nich wykluczony czy marginalizowany;
3.    Produktywny i efektywny - ma realizować usługi dla obywateli, organizacji i przedsiębiorstw o możliwie najwyższej jakości przy najbardziej efektywnym wykorzystaniu pieniędzy podatników, co w rezultacie będzie prowadziło do tańszej i szybszej obsługi klienta.

Elektroniczna administracja zmierza w kierunku administracji opartej na wiedzy, w tym sensie, że technologia stanie się wszechobecna, a administracja będzie świadczyć inteligentne usługi. Administracja oparta na wiedzy to inteligentny sektor publiczny, dostępny dla mobilnych użytkowników, wykorzystujący zarządzanie wiedzą oraz nowoczesne technologie. Oznacza to administrację dostępną zawsze i wszędzie, której użytkownik może dopasować usługę do swoich potrzeb, administrację potrafiącą się uczyć, jak użytkownik korzysta z usługi i jak ona może się do niego dopasować.

Jak wcześniej zaznaczyłem, nowe przepisy będą wchodzić w życie etapami. Przepisy, które zaczęły obowiązywać 20 września wprowadzają istotne zmiany zwłaszcza w przypadku małych przedsiębiorców. Przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników będzie mógł zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres nie przekraczający dwóch lat.

Z punktu widzenia e-administracji istotniejszy będzie jednak drugi etap nowelizacji. Ma on wprowadzić już od dawna zapowiadane tzw. jedno okienko, w którym przedsiębiorca będzie mógł dokonać wszelkich formalności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w szerszej perspektywie czasowej zapoczątkować zmiany, które już w 2011 r. pozwolą na zakładanie firmy przez Internet. Elementem, który to umożliwić będzie m.in. zastąpienie ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej w gminach Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności. Rozwiązanie takie ma się opierać na udostępnieniu kanału bezpośredniej komunikacji oraz zasobów sprzętowych platformy CEIDG wszystkim gminom oraz organom wydającym zezwolenia. Oprócz umożliwienia zakładania przedsiębiorstwa drogą elektroniczną, platforma ma realizować również obowiązki takie jak, przesyłanie wniosków do Urzędów Skarbowych, Głównego Urzędu Statystycznego i ZUS-u. „Fundamentalną rolę w procesie zapewnienia współpracy systemu CEIDG z rejestrami innych organów pełnić będzie Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej e-PUAP wdrażana przez MSWiA. Dzięki e-PUAP możliwa będzie bezpieczna komunikacja i wymiana danych między CEIDG oraz systemami KRS, PESEL, REGON, KEP i innymi rejestrami, które korzystać będą z usług ww. platformy.”

Od strony praktycznej wszystko wydaje się o wiele prostsze. Przedsiębiorca będzie miał do dyspozycji formularz elektroniczny opublikowany na stronie internetowej CEIDG. Wprowadzając za jego pomocą dane do systemu, podpisując je wcześniej podpisem elektronicznym, będzie samodzielnie rejestrował działalność. Ujmując to ściślej, to platforma informatyczna dokona rejestracji po wcześniejszym zweryfikowaniu przesłanych danych (poprzez wymianę danych z systemami PESEL, TERYT).Z drugiej strony przedsiębiorca otrzyma opatrzone podpisem elektronicznym potwierdzenie przyjęcia wniosku o wpis do ewidencji.

Trzeba przyznać, że koncepcja elektronicznego składania wniosku wygląda bardzo przyjaźnie. Jednak czy już za niespełna 3 lata ta wizja stanie się rzeczywistością? Dotychczasowe doświadczenia we wdrażaniu e-administracji wskazują, że raczej nie. Wszystko zależy od konsekwencji we wdrażaniu tak szumnie zapowiadanych zmian.

Platformy usług elektronicznych odgrywają szczególną rolę w procesie “otwierania” systemów informatycznych na potrzeby społeczeństwa informacyjnego. Stanowią one podstawę rozwiązań pozwalających na interaktywną realizację zadań publicznych i komercyjnych drogą elektroniczną . Szczególne oczekiwania w tym względzie wiązane są systemami informatycznymi określanymi jako elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej, w skrócie e-PUAP. Stanowi on realizację wizji rozwoju świadczenia usług publicznych drogą elektroniczną. Plan Informatyzacji Państwa na lata 2007-2010 zawiera dwa etapy tworzenia platformy: e-PUAP i e-PUAP2. Pierwszy etap budowy e-PUAP dofinansowany jest ze środków Sektorowego Programu Operacyjnego Wspieranie Konkurencyjności Przedsiębiorstw działanie 1.5 (e-PUAP-WKP), ma być zrealizowany do 2008 r.  Natomiast e-PUAP2 ma zostać wdrożony w latach 2008-2013 i ma rozszerzyć funkcjonalność powstałej już platformy.

System e-PUAP ma objąć kilka głównych obszarów funkcjonalnych. Po pierwsze, ma zawierać portal informacyjny poświęcony dostępnym usługom publicznym, w tym świadczonym drogą elektroniczną. Po drugie, ma dostarczyć platformę usług wspólnych wspierających świadczenie usług publicznych drogą elektroniczną. Platforma ta ma m.in. wspomagać dwukierunkową komunikację pomiędzy obywatelami i przedsiębiorcami a administracją publiczną, dostarczać pewne rozwiązania związane z bezpieczeństwem, a zwłaszcza uwierzytelnieniem, oraz zawierać broker dostępu do rejestrów publicznych. Ostatnim elementem przewidzianym w systemie e-PUAP jest środowisko wspierające prace nad standardami interoperacyjności, konsultowanie propozycji, opracowywanie modeli danych (w standardzie XML) oraz publikację standardów interoperacyjności.

Rezultatem projektu e-PUAP będzie uruchomienie infrastruktury pozwalającej na udostępnianie usług dla przedsiębiorstw i obywateli. Uruchomiona platforma będzie umożliwiała w przyszłości definiowanie kolejnych procesów obsługi obywatela i przedsiębiorstw, tworzenie kanałów dostępu do poszczególnych systemów administracji publicznej, rozszerzenie zestawu usług podstawowych o np. obsługę mikropłatności elektronicznych oraz wzbogacenie portalu o nowe kanały dostępu (WAP, SMS, itp.), a także mechanizmy agregujące grupy użytkowników (kampanie marketingowe, agregacja treści, fora dyskusyjne) .

Jak już wcześniej zostało wspomniane, e-PUAP oferuje zestaw elementarnych usług, które umożliwiają instytucjom publicznym budowanie i udostępnianie usług kanałami elektronicznymi. Kluczowe z tych elementarnych komponentów obejmują m.in. usługi bezpieczeństwa, komunikacyjne, front-end i  koordynacyjne. W  śród usług bezpieczeństwa szczególne znaczenie mają elementy takie jak infrastruktura katalogu użytkowników, zasobów i przywilejów wraz z mechanizmami rozproszonego zarządzania, mechanizmy identyfikacji i uwierzytelnienia użytkowników a także serwisy autoryzacji i serwisy realizujące elementarne operacje niezbędne w związku z wykorzystaniem podpisu cyfrowego (bezpiecznego podpisu elektronicznego jak również innego rodzaju sygnatur cyfrowych sporządzanych z wykorzystaniem asymetrycznej kryptografii). Usługi komunikacyjne mają służyć przekazywaniu informacji w postaci elektronicznej pomiędzy użytkownikami platformy w relacjach „obywatel/przedsiębiorca - instytucja publiczna” oraz „instytucja publiczna  - instytucja publiczna”. Usługi front-end zaś oferują podmiotom możliwość gromadzenia i zarządzania zasobami dokumentów dotyczących bieżących spraw oraz wykonywania operacji na dokumentach elektronicznych.
Terminowe wdrożenie rozwiązań e-PUAP ma kluczowe znaczenie dla samorządów terytorialnych, ze względu na ryzyko stworzenia wielu różnorodnych i niespójnych platform i usług w województwach i metropoliach. Platforma krajowa powinna być minimalistyczna pod względem ilości usług, ale maksymalistyczna pod kątem ich znaczenia dla codziennego funkcjonowania państwa i jego mieszkańców, niezależnie od przyjętej przez nich roli .

E-PUAP na poziomie regionalnym będzie dostosowany do projektów realizowanych przez samorządy. Udostępnione zostaną mechanizmy integrujące jednostki samorządu terytorialnego na platformie e-PUAP2 m.in. poprzez udostępnienie usług koordynacyjnych oraz wspierających tworzenie ram interoperacyjności zgodnie z katalogiem usług dostarczonych w ramach drugiej fazy projektu .

W sieci:

http://www.e-puap.mswia.gov.pl - strona projektu ePUAP

http://epuap.gov.pl - portal ePUAP

Reklama:

Przepisy kulinarne

Szczerze przyznaje, że jeszcze do niedawna dość nieufnie patrzyłem na wszelkie tego typu rozwiązania. Przeszkadzały mi przede wszystkim narzucanie z góry konwencji programistycznych (w końcu nie zawsze dany wzorzec jest najlepszy do danego typu rozwiązania), częsty przerost formy nad treścią oraz ryzyko dotarcia do “białych plam”, czyli miejsc, w których jeden niezbędny element nie został przewidziany przez twórców, co pociągało za sobą konieczność programowania całości elementu od podstaw. Jest to szczególnie uciążliwe dla mniej doświadczonych programistów.

Pierwszym frameworkiem, który zmienił moje podejście do tego typu rozwiązań był jQuery. JavaScript nigdy nie był moją mocną stroną, a w dobie AJAXa rzadko zdarza się projekt, przy którym nie musiałbym tej niechęci przezwyciężać. JQuery powstał specjalnie z myślą o łatwym i szybkim tworzeniu efektownych interfejsów. Przekonała mnie jego prosta składnia i ogromne możliwości, dzięki czemu proces dochodzenia do zamierzonych efektów jest skracany do minimum.

Frameworki PHP zawsze nasuwały mi na myśl konieczność poznawania ich często skomplikowanej architektury i sposobu korzystania z poszczególnych klas. Poddawałem w wątpliwość ich najważniejszy cel ? ułatwienie programowania. Przecież PHP to i tak prosty język, przy odrobinie samodyscypliny, zastosowaniu odpowiednich wzorców, kod może być spójny i przejrzysty.

Do głębszych refleksji zmusiła mnie jednak frustracja spowodowana mozolnym wklepywaniem linijek kodu przy większych projektach. Coraz częściej stwierdzałem, że moje własne rozwiązania nie spełniają podstawowych w dzisiejszych czasach wymogu. - szybkości i efektywności. Używając jQuery , czytając o RoR czy CakePHP zacząłem dostrzegać, że szybkość i efektywność rozwiązań może iść w parze z przemyślaną architekturą, a w zasadzie jest jej wyznacznikiem. Tym samym rozpoczął się kolejny etap mojej edukacji programistycznej: poszukiwania frameworka spełniającego wszystkie wymagania: prostoty, zwięzłości, charakteryzującego się czystym OPP i lekkością, tak bym mógł bardzo szybko poznać schemat jego działania i w razie potrzeby wprowadzać niezbędne modyfikacje bez konieczności spędzania godzin nad dokumentacją.

Swoją przygodę rozpocząłem od Zend Framework. Bardzo rozbudowane i zaawansowane rozwiązanie. Podstawowym argumentem, który przemawiał za tym frameworkiem, była pewność co do przyszłości rozwiązania. W końcu jest firmowany przez Zend - twórców PHP. Ostatecznie jednak stwierdziłem, że to rozwiązanie jest zbyt rozbudowane i nie przystaje do większości moich projektów, a poszczególne komponenty są zbyt luźno ze sobą powiązane. Postanowiłem obserwować rozwój Zend Framework i poczekać trochę z jego zastosowaniem.
Jednocześnie skierowałem swoją uwagę na CakePHP i CodeIgniter. CakePHP rozwija się bardzo dynamicznie, ma liczną społeczność i dobrą dokumentację. To jednak CodeIgniter wydał mi się bardziej przyjazny i odpowiedni do moich zastosowań. Urok jednak szybko minął gdy zauważyłem, że twórcy CI nic sobie nie robią z próśb programistów i nie zamierzają przechodzić na PHP5. Podstawowym ich argumentem, było przekonanie, że zanim PHP5 wejdzie w powszechne użycie minie co najmniej 10 lat. Nie mogłem uwierzyć w tak absurdalne tłumaczenie. Przecież gdyby PHP zatrzymało się na tak długi okres czasu, zostanie zmiecione z powierzchni ziemi przez inne konkurencyjne rozwiązania, jak choćby RoR.

Już wiedziałem, że idealnym rozwiązaniem było by coś na kształt CI, jednak z OOP w PHP 5. Okazało się, że taki framework istnieje. Część społeczności zgromadzonej wokół CI postanowiła przepisać kod na PHP5 jednocześnie poprawiając błędy popełnione przez Ellis Labs. Tak powstał framework o dość egzotycznej nazwie - Kohana (w języku Dakotów oznacza szybki, prędki).

Kohana jest framework’iem napisanym w PHP 5, który używa architektury Model View Controller. Autorzy chcieli zachować podstawowe zalety CI ? bezpieczeństwo, lekkość, łatwość użycia. Charakteryzuje się dużą wydajnością i niebywałą wygodą użytkowania, eliminując przy tym dobrze znane użytkownikom bolączki swojego protoplasty. Kohana jest bardzo młodym projektem, jednak już teraz posiada wiele cech, wyróżniających ją z pośród innych tego typu rozwiązań. Framework nie ma zbyt wymagający jeśli chodzi o serwer:
- Serwer z PHP w wersji 5.2 (lub nowszej) obsługujący Unicode
- PCRE skompilowane z flagami -enable-utf8 i -enable-unicode-properties
- Biblioteki iconv (transliteracja) i mcrypt (szyfrowanie)
- Biblioteka mbstring znacznie przyśpieszy funkcje UTF-8 (opcjonalna)

Kohana jest obecnie w fazie dynamicznego rozwoju. Aktualna wersja jest oznaczona jako 2.1.2 , jednak już 8 sierpnia 2008 autorzy zapowiadają wydanie wersji 2.2 która ma wprowadzić wiele znaczących zmian i dodatków(ang. addons) , jak np. moduły ułatwiające implementowanie AJAX-a (choć już teraz przy zastosowaniu jQuery nie jest to nic skomplikowanego).

Przydałoby się jeszcze z pewnością rozbudowanie bardzo skromnej dokumentacji (polska wersja jeszcze skromniejsza). Pomocą dla początkujących może być również systematycznie rozbudowywana bogata baza tutoriali.

W tym miejscu nie będę wkraczać w bardziej zaawansowane aspekty programowania serwisów z wykorzystaniem Kohany. Zainteresowanych zachęcam do zapoznania się z dokumentacją i forum projektu. Poniżej zamieściłem linki do interesujących stron i artykułów poświęconych Kohanie. Myślę, że warto zajrzeć z samej ciekawości, bo Kohana już teraz posiada wiele cech, dzięki którym w przyszłości może pretendować do grupy najpopularniejszych frameworków.

Przydatne linki:
http://kohanaphp.com - Oficjalna strona frameworka Kohana (ang),
http://learn.kohanaphp.com - Bogata baza tutoriali (ang),
http://kohanaphp.pl - Oficjalne polskie wsparcie Kohany,
http://forum.kohanaphp.pl - polskie forum Kohany,

Artykuły:
Kohana - Powiew świeżości wśród frameworków PHP - phpsolutions (3/2008)

Rząd chyba zaczął dostrzegać zgłaszane przez obywateli postulaty. Szykuje się kolejna, tym razem bardzo potrzebna moim zdaniem nowelizacja. Jak podaje Gazeta Prawna powstał projekt nowelizacji ustawy o podpisie elektronicznym zakładający m.in. wprowadzenie nowego rodzaju podpisu elektronicznego. Ma on wprowadzić tzw. podpis zaawansowany. Będzie on pośrednim rozwiązaniem pomiędzy bezpiecznym podpisem kwalifikowanym, który wymaga uzyskania certyfikatu i jest równoznaczny podpisowi odręcznemu, a zwykłym podpisem elektronicznym, który służy tylko potwierdzeniu tożsamości. Ponadto nowela ma wprowadzić specjalny podpis, który będzie służyć autoryzacji kontaktów administracyjnych między obywatelem a urzędem.

Szkoda, że na ten krok zdecydowano się tak późno. Przykłady naszych sąsiadów (np. Czechy) bardzo wydatnie pokazują, że w obrocie bardzo dobrze sprawdzają się wszelkie ?niekwalifikowane? rodzaje e-podpisów. Większa gama podpisów na pewno sprawi, że będzie je można łatwiej dostosować do konkretnych potrzeb, procedur i dokumentów. Z informacji Gazety Prawnej wynika, że rząd powinien przyjąć projekt nowelizacji na przełomie listopada i grudnia.

Zgodnie z nowelizacją ustawy o informatyzacji działalności podmiotów wykonujących zadania publiczne, posługiwanie się bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozliczeniach z ZUS będzie obowiązkowe dla wszystkich zatrudniających powyżej pięciu osób dopiero od 21 lipca 2009 r., czyli rok później, niż planowano. To bardzo miła informacja dla ogromnej rzeszy przedsiębiorców, którzy nie wychylając się przed szereg i nie wierząc w ?ostateczność? tegorocznego terminu czekali cierpliwie na to, co przyniesie czas. Jest to też chyba informacja zwrotna dla wszystkich głowiących się nad statecznym kształtem uregulowań podpisu elektronicznego, że nie takiego rozwiązania oczekują obywatele.

Tak więc po 21 lipca 2009 r. firmy do rozliczeń z ZUS będą potrzebowały podpisu kwalifikowanego. Do tej pory ZUS raz na rok wszystkim firmom korzystającym z programu Płatnik wydawał certyfikaty niekwalifikowane. Miesięcznie - około 20 tys. takich podpisów. Certyfikaty ważne były przez rok, a po upływie tego terminu były odnawiane. Podpisem z certyfikatem niekwalifikowanym wydanym przez ZUS można posługiwać się wyłącznie w kontaktach z tą instytucją. Dzięki wspomnianej nowelizacji z podpisu niekwalifikowanego będą mogły jeszcze przez rok korzystać firmy, których termin ważności klucza jest krótszy niż do 21 lipca, a także nowi płatnicy.

Z pewnością opisywane przeze mnie rozwiązanie umożliwi rozłożenie w czasie zakupów certyfikatów kwalifikowanych. Połowicznie też ułatwi życie niektórym przedsiębiorcom. Czy rzeczywiście jednak przesuwanie terminów to najlepsze rozwiązanie? Może warto zastanowić się nad dalej idącymi poprawkami, jak choćby umożliwienie przypisywania podpisu nie tylko do osoby, ale i do firmy. W końcu unijne przepisy na to pozwalają.

Realizacja koncepcji społeczeństwa informacyjnego polegającej na usprawnieniu obsługi obywatela i przedsiębiorcy oraz stworzeniu możliwości świadczenia usług przez administrację publiczną za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej wymaga technicznej integracji systemów informatycznych funkcjonujących w administracji publicznej w oparciu o jednolite techniczne standardy interfejsów i formaty danych.

Instrumentami umożliwiającymi kontrolę jakości i integralności systemów informatycznych administracji są standardy informacyjne i teleinformatyczne. Jakość standardów informatycznych decyduje o jakości informacji oraz o efektywności funkcjonalnej, technicznej i ekonomicznej systemów teleinformatycznych administracji. Zakres stosowania jednolitych standardów informacyjnych decyduje o zakresie integralności i współdziałania systemów informatycznych.

Aby zapewnić stworzenie spójnych standardów informatycznych, zapewniających interoperacyjność systemów wykorzystywanych w administracji konieczna jest koordynacja działań na szczeblu centralnym. Odpowiednie standardy są niezbędnym warunkiem racjonalnego wdrażania systemów informatycznych w urzędach jednostek samorządu terytorialnego, gwarantując jednocześnie ich efektywne funkcjonowanie.

Podstawy do wydawania rozporządzeń określających minimalne wymagania dla systemów informatycznych w administracji stworzyła ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Rozdział 3 ustawy przewiduje stworzenie mechanizmów prawotwórczych, które mają zapewnić interoperacyjność na trzech płaszczyznach, jakimi są: stosowanie systemu teleinformatycznego, prowadzenie rejestrów publicznych oraz prowadzenie wymiany dokumentów w formie elektronicznej. W odniesieniu do systemów teleinformatycznych ustawa wprowadza zasadę wykorzystywania systemów spełniających tzw. minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych. Jednocześnie ustawodawca określił minimalne wymagania jako zespół wymagań organizacyjnych i technicznych, których spełnienie przez system teleinformatyczny używany do realizacji zadań publicznych umożliwia wymianę danych z innymi systemami teleinformatycznymi. Ustawa nie określa tych wymagań, stwarzając jedynie ustawową delegację Radzie Ministrów. Ustalenie tych wymagań ma zapewnić spójność działania systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych przez określenie co najmniej specyfikacji formatów danych oraz protokołów komunikacyjnych i szyfrujących, które mają być zastosowane w oprogramowaniu interfejsowym przy zachowaniu możliwości nieodpłatnego wykorzystania tych specyfikacji. Przestrzeganie tych wymagań ma gwarantować również sprawną i bezpieczną wymianę informacji w formie elektronicznej między podmiotami publicznymi oraz między organami publicznymi a organami innych państw lub organizacji międzynarodowych, z uwzględnieniem Polskich Norm oraz innych dokumentów normalizacyjnych zatwierdzonych przez krajową jednostkę normalizacyjną.

Na podstawie art. 18 pkt 1 u.i.d.p. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych. Zgodnie z § 2 rozporządzenia systemy teleinformatyczne używane przez podmioty publiczne do realizacji zadań publicznych powinny spełniać właściwości i cechy w zakresie funkcjonalności, niezawodności, używalności, wydajności, przenoszalności i pielęgnowalności, określone w normach ISO zatwierdzonych przez krajową jednostkę normalizacyjną, na etapie projektowania, wdrażania i modyfikowania tych systemów. Systemy takie powinny również zostać wyposażone w składniki sprzętowe i oprogramowanie umożliwiające wymianę danych z innymi systemami teleinformatycznymi używanymi do realizacji zadań publicznych za pomocą protokołów komunikacyjnych i szyfrujących. Wspomniane składniki sprzętowe i oprogramowanie muszą zapewniać dostęp do zasobów informacji udostępnianych przez systemy teleinformatyczne używane do realizacji zadań publicznych przy wykorzystaniu odpowiednich formatów danych.

Przed wejściem w życie u.i.d.p i odpowiednich rozporządzeń urzędy jednostek samorządu terytorialnego wdrażając rozwiązania informatyczne samodzielnie próbowały stawić czoła wielu problemom związanym z wyborem odpowiednich formatów i systemów, które bardzo często były niekompatybilne i nie dawały możliwości zintegrowania z innymi systemami funkcjonującymi nie tylko na szczeblu rządowym, ale również w ramach tego samego urzędu. Takie zdecentralizowane podejście, niekoordynowane w skali krajowej i europejskiej powodowało powstawanie swoistych ?wysp informatyzacji?. Praktyka pokazuje również, że informatyzacja w samorządach polegała często na narzucaniu poszczególnym szczeblom gotowych rozwiązań technologicznych, a nie na wymianie danych na podstawie powszechnych standardów wymiany danych i interoperacyjności systemów. Lokalni decydenci często stawiani są w sytuacji wprowadzania odgórnie narzuconych systemów i rozwiązań często niebiorących pod uwagę lokalnej specyfiki bądź wykorzystywanych od lat rozwiązań.

Z technicznoprawnego punktu widzenia uregulowanie zagadnień związanych ze standardami w drodze aktu wykonawczego jest zabiegiem uzasadnionym. Umożliwia bowiem stosunkowo szybkie dostosowywanie standardów do poziomu dość dynamicznie rozwijającego się obszaru informatycznego. Ustawa nie sprowadza jednak wszystkich wymogów do aktu wykonawczego, bowiem w zależności od rodzaju podmiotu, z którym będzie następować wymiana danych, system musi spełniać dodatkowo wymóg równego traktowania rozwiązań informatycznych. Tę zasadę ustalono w art. 13 ust. 2 u.i.d.p i dotyczy ona jedynie sytuacji, w której przekazanie danych dokonuje się pomiędzy podmiotem publicznym a podmiotem administracji rządowej. Chroni to jednostki samorządu terytorialnego przed koniecznością zmiany lub całkowitej wymiany systemu informatycznego, gdy ustawa nakłada obowiązek przekazywania określonych informacji do organów administracji rządowej. Negatywne konsekwencje ewentualnej niezgodności systemów stosowanych do wymiany informacji miałby wówczas ponosić organ administracji rządowej, który musi znaleźć rozwiązanie techniczne zapewniające interoperacyjność systemu.

Standaryzacja w systemach informacyjnych, w których uczestniczy wiele podmiotów dostarczających informacje korzystających z informacji i realizujących swoje funkcje za pomocą procesów informacyjnych powinna mieć charakter kompleksowy. Chodzi o to, by każda jednostka organizacyjna dysponowała kompleksem norm informacyjnych, jakie powinna respektować oraz kompleksem standardów proponowanych jako rekomendacje - “best practices”. Ta ostatnia forma standaryzacji jest szczególnie cenna w przypadku systemów i procedur o dużej złożoności.

]]> http://e-administracja.net/standardy/rola-standaryzacji-w-systemach-informatycznych-stosowanych-w-administracji-publicznej/feed